Scheiden: waar begin je en wat moet je regelen?

Een scheiding brengt veel met zich mee. Naast de emoties en onzekerheid moeten er in korte tijd allerlei belangrijke zaken worden geregeld. Waar begin je? Wat moet eerst? En wat moet je vooral niet vergeten?

Een vraag die ik regelmatig krijg wanneer mensen gaan scheiden, is: “Waar moet ik beginnen?” Een goede reden om de belangrijkste zaken die je bij een scheiding moet regelen eens overzichtelijk op een rij te zetten.

Maak eerst afspraken over de kinderen

Hebben jullie samen kinderen? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk afspraken te maken over hun dagelijkse leven. Als dit samen lukt, natuurlijk het liefst in goed overleg.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Waar wonen de kinderen?
• Hoe wordt de zorg en opvoeding verdeeld?
• Wanneer zijn de kinderen bij iedere ouder?
• Hoe worden vakanties en feestdagen verdeeld?
• Wie betaalt welke kosten?
• Hoe nemen jullie samen belangrijke beslissingen over de kinderen?

Ouders die gezamenlijk het gezag hebben, blijven ook na de scheiding samen verantwoordelijk voor belangrijke beslissingen over hun kinderen. Goede en duidelijke afspraken kunnen veel onzekerheid en conflicten voorkomen.

Deze afspraken worden vastgelegd in een ouderschapsplan. Een ouderschapsplan is ook verplicht voor het aanvragen van de echtscheiding. Lukt het niet om samen tot een ouderschapsplan te komen? Dan zal een rechter uiteindelijk een uitspraak moeten doen over belangrijke beslissingen met betrekking tot de kinderen.

Zorg voor duidelijkheid over de woning

Een belangrijke vraag is natuurlijk ook: waar gaan jullie en de kinderen na de scheiding wonen?

Hebben jullie een koopwoning? Dan moet worden bekeken of één van jullie in de woning kan blijven en de ander kan worden uitgekocht. Daarbij spelen onder andere de waarde van de woning, de hypotheek en de financiële mogelijkheden van beide partners een rol.

Bij een huurwoning moet worden gekeken wie de woning overneemt en welke afspraken met de verhuurder nodig zijn.

Het is verstandig om hierover niet zomaar mondelinge afspraken te maken. Afspraken over de woning kunnen namelijk grote financiële gevolgen hebben.

Breng jullie financiële situatie in kaart

Voordat je afspraken maakt over de verdeling van jullie bezittingen en schulden, is het belangrijk om goed inzicht te hebben in de financiële situatie.

Verzamel daarom bijvoorbeeld:

• bankafschriften;
• hypotheekgegevens;
• gegevens over leningen en schulden;
• loonstroken en belastingaangiften;
• pensioenoverzichten;
• verzekeringsgegevens;
• informatie over spaargeld en beleggingen;
• gegevens over een eventuele onderneming.

Ook gezamenlijke abonnementen en andere vaste lasten verdienen aandacht.

Een compleet financieel overzicht helpt om later goede afspraken te maken over de verdeling van het vermogen en de kosten van het levensonderhoud.

Denk na over alimentatie

Een scheiding kan gevolgen hebben voor het inkomen van beide partners.

Hebben jullie kinderen? Dan moet worden bekeken of en hoeveel kinderalimentatie moet worden betaald. Ook partneralimentatie kan in sommige situaties aan de orde zijn.

De hoogte van alimentatie hangt af van verschillende omstandigheden, waaronder de financiële situatie van beide partijen en – bij kinderalimentatie – de behoeften en kosten van de kinderen.

Laat een alimentatieberekening daarom bij voorkeur door een deskundige maken op basis van jullie persoonlijke situatie.

Controleer jullie pensioen

Pensioen is misschien niet het eerste waar je aan denkt bij een scheiding, maar financieel kan het wel een belangrijk onderdeel zijn.

Bij een scheiding kunnen afspraken moeten worden gemaakt over het tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen. De precieze gevolgen zijn afhankelijk van onder andere de datum van de scheiding en de afspraken die jullie hebben gemaakt.

Omdat pensioen ingewikkeld kan zijn en gevolgen heeft voor de financiële situatie op langere termijn, is het verstandig om dit tijdig mee te nemen.

Maak afspraken over de verdeling van bezittingen en schulden

Wie krijgt de auto? Wat gebeurt er met de spaarrekening? En wie is verantwoordelijk voor bepaalde schulden?

Maak een overzicht van jullie gezamenlijke en persoonlijke bezittingen en schulden. Denk daarbij niet alleen aan grote zaken zoals de woning, maar ook aan bankrekeningen, voertuigen, beleggingen, de inboedel en eventuele ondernemingen.

Welke regels gelden voor de verdeling, hangt onder meer af van jullie huwelijkse voorwaarden of, als die er niet zijn, het huwelijksvermogensregime.

Denk ook aan de praktische zaken

Naast de juridische en financiële onderwerpen zijn er natuurlijk ook veel praktische zaken die geregeld moeten worden.

Denk bijvoorbeeld aan:

• verzekeringen;
• gezamenlijke bankrekeningen;
• abonnementen;
• belastingzaken;
• toeslagen;
• adreswijzigingen;
• testamenten en andere documenten;
• begunstigden van verzekeringen of pensioenvoorzieningen.

Niet alles hoeft op dezelfde dag geregeld te worden. Het helpt wel om een overzicht te maken, zodat belangrijke zaken niet worden vergeten.

Zoek op tijd juridisch advies

Een scheiding is meer dan alleen het beëindigen van een huwelijk. De afspraken die je nu maakt, kunnen jarenlang gevolgen hebben voor jou en je kinderen.

Daarom is het verstandig om je vroegtijdig te laten informeren over je rechten, verplichtingen en mogelijkheden. Dat kan via een familierechtadvocaat of advocaat-mediator.

Wacht dus niet totdat er een conflict ontstaat. Juist wanneer je nog samen in gesprek kunt, kan deskundige begeleiding van een advocaat of advocaat-mediator helpen om tot duidelijke en duurzame afspraken te komen.

Tot slot

Iedere scheiding is anders. Wat in jouw situatie verstandig is, hangt onder andere af van jullie gezinssituatie, inkomen, woning, vermogen en de afspraken die jullie tijdens het huwelijk hebben gemaakt.

Het belangrijkste? Probeer overzicht te houden en weet dat niet alles in één keer geregeld hoeft te worden. Door stap voor stap de juiste zaken op te pakken, ontstaat er steeds meer duidelijkheid over de nieuwe situatie.

Wil je hier meer over weten? Neem gerust contact op met Anderz Advocaten, mr. Katelijne Baas via baas@anderzadvocaten.nl of 0164-212721.